Verstaanbaar

BGTIk zal het nooit vergeten. Ik was buurtpastor in de Geuzenwijk en ging voor in een dienst in de Bethelkerk. Een aantal trouwe bezoekers van de Roobolkapel ‘ging mee’. De schriftlezing las ik voor uit de Naardense bijbel. Na afloop grote teleurstelling: “Waarom deed je dat nou? Ik begreep er helemaal niets van.”

Waarom deed ik dat nou? Het was een betere en mooiere vertaling, vond ik, exegetisch en theologisch verantwoord. Ik dacht: “Hier in de wijkkerk kan het wel”. Maar daarmee vergat ik de mensen uit de Roobolkapel.
Waarom stapte ik over naar een andere taal? Paste ik me aan of wilde ik laten zien dat ik ook ‘hogere’ liturgie verstond? En aan wie paste ik me dan aan? En wie bepaalde wat hogere liturgie is?

Mijn eigen mensen hadden er niets van begrepen. De teleurstelling was groot.
In de Roobolkapel kon iedereen meedoen: Voorlezen, ook als je geen geoefend lector was, omdat het bijbelgedeelte toch in de liturgie stond en meegelezen kon worden. Meepraten over ‘wat zegt de bijbel ons vandaag’. In de Roobolkapel ging het over de bijbel en over jou en mij. – Ik schrijf in verleden tijd, maar de Roobolkapel is er nog steeds!

Ik was heel blij met de nieuwe bijbelvertaling (2004), omdat die goed voor te lezen is en luisterend goed te volgen.
Toen de Bijbel in Gewone Taal uitkwam, dacht ik: “Heb ik niet nodig. Ik heb de nieuwe in m’n rugzak.” Tot ik begreep: “De taal is op vmbo-niveau, en dus voor de meeste mensen die ik ontmoet.” En tot ik Christenen tegenkwam voor wie Nederlands niet de moedertaal is. Voor hen is een woordenschat van 4000 woorden al heel veel.
-Kader Abdollah, opgegroeid in Farsi, schreef zijn eerste Nederlandse roman gebruik makend van 500 woorden, als ik het me goed herinner. Daarmee werd hij een bekende Nederlandse schrijver.-

De kerkdiensten van de PGU lijken behalve naar leeftijd verdeeld naar bijbelvertaling en liedboek. Je bent van de Nieuwe Bijbelvertaling, de Herziene Statenvertaling of van de Naardense. Je bent van Verzameld Liedboek, of van opwekkingsliederen.
Vertaling en liedboek dragen bij aan ons kerkelijk profiel, aan ‘ons soort kerkmensen’.
De keuze voor vertaling en liedboek sluit in en sluit uit.

Pinksteren betekent voor mij dat het goede nieuws van Gods nabijheid en van een nieuwe wereld hier en nu, voor iedereen die dat wil bereikbaar is. Dus moeten wij dat goede nieuws verstaanbaar brengen, niet alleen in de preek, maar ook in het voorlezen en lezen uit de bijbel. En niet te midden van mensen in een eigen kerkhoekje, maar te midden van iedereen die verlangt naar een nieuwe wereld.
Pinksteren is het feest van Gods Geest voor niemand uitgezonderd.

Elke vertaling wil de grondtaal recht doen. Bij elke nieuwe vertaling raak je iets wat vertrouwd was kwijt, maar het kan ook nieuw inzicht bieden. En voor hoeveel mensen is de bijbel nog vertrouwd? De afstand tot tijd en cultuur van de bijbel is groot. Die wil ik in het samen lezen niet groter maken.

Welke vertaling je gebruikt in de kerkdienst zegt iets over de groep mensen die je wilt bereiken, voor wie je er wilt zijn. De teleurstelling dat je niet begrijpt waar het over gaat, dat het niet over jou gaat, is een pijnlijk commentaar op kerk zijn. Ik wil het nooit meer vergeten. Ik wil dat iedereen die het leest en hoort kan zeggen:
voor het woord van God in de Bijbel,
voor het woord van God onder ons,
voor het woord van God in ons
danken wij God.

Dit schrijvend betrap ik me erop dat de Nieuwe Bijbelvertaling in m/n rugzak zit, in klein formaat. De Bijbel in Gewone Taal is te zwaar en de dwarsligger is niet volledig. Maar leve de smartphone: online heb ik de bgt bij me.

foto ernaErna Treurniet,
Buurtpastor

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.