God en de goden

onzegbaar2Mogen preken is voorrecht. Je wordt namelijk steeds weer gedwongen om goed na te denken, je te verdiepen in de oude teksten en te speuren naar hun relevantie voor deze tijd. Soms leidt dat tot nieuwe inzichten, in ieder geval voor mijzelf. Zo verging het mij ook in het afgelopen weekend. We lezen in deze weken in onze Johannescentrumgemeente de verhalen van de profeet Elia. Voor de afgelopen zondag stond het verhaal van Elia op Karmel op de rol (1 Koningen 18). Dat is een heftig verhaal, waarin twee religies lijken te botsen, die van Israël en die van de Kanaänieten, de oorspronkelijke inwoners van het land waar het volk Israël is komen te wonen. Israëls god wordt aangeroepen onder de naam JHWH en de Kanaänieten aanbidden de god Baäl. Die laatste krijgt steeds meer aanhangers, ook onder de maatschappelijke bovenlaag in Israël. Daarom belegt de profeet Elia een soort van wedstrijd waarin de god die met vuur uit de hemel een offer ontsteekt de winnende god zal zijn. Er vallen rondom dit gebeuren ook nogal wat doden. Het is al met al een lastig verhaal in een tijd waarin religieus gemotiveerd geweld de gemoederen beheerst. Kunnen ze nou niet vredig naast elkaar bestaan, die twee religies. Dat zou toch mooi zijn.

Nadere studie bracht me echter tot het inzicht, dat het hier helemaal niet gaat over twee verschillende godsdiensten. Het is niet zoiets als: christendom tegenover islam. Twee godsdiensten overigens van veel latere datum, want we schrijven in de Elia-verhalen zo rond 860 vóór Christus. En het is volgens mij ook geen botsing tussen een natuurreligie, waarbij moeder aarde geëerd wordt, en een openbaringsreligie met een heilig boek waarin ‘woorden van god’ staan opgetekend. Nee, zoals ik het begrijp, gaat het over een botsing tussen, wat ik maar noem, een geperverteerde godsdienst, waarin onder het mom van religie feitelijk mensenbelangen worden gediend, en de dienst aan de Onzienlijke, waarin juist al die mensenbelangen worden overstegen. In de taal van tegenwoordig kun je zeggen: hier staan ego-belangen tegenover een pleidooi voor het overstijgen daarvan.

Dat ego-belangen voor de hand liggen, is logisch. Een mens heeft vanuit de biologie gezien eigenschappen gemeen met andere levende wezens. Hij wil om te beginnen zelf overleven. Het overstijgen van het ego-belang is minder vanzelfsprekend. De bereidheid om in de strijd om te overleven ook ruimte te maken voor een ander dan jij en gaandeweg te ontdekken dat er ook zoiets als dienstbaar samenleven mogelijk is, is niet eenvoudig. Dat moet je leren en daar moet je in oefenen. En daarbij zou een echte (dus niet-geperverteerde) gelovige levenshouding wel eens heel behulpzaam kunnen zijn.

Ik weet van alle drie de monotheïstische godsdiensten (de andere ken ik minder goed, maar ik heb redenen om aan te nemen dat het daar ook zo is) dat ze een buitenkant en een binnenkant hebben. Aan de buitenkant zitten de verschillen: kerken, moskeeën, synagogen, verschillende boeken en rituelen. Maar hoe verder je naar binnen gaat en hoe meer je bij de kern komt, hoe meer je iets gaat voelen en beleven van die Onzienlijke God die alle menselijke verschillen te boven gaat. De ‘God achter de goden’ noem ik die God. De God die mensen met elkaar verbindt, die ze uit hun kleinheid en hun onvermogen opheft, die alle menselijke gekrakeel overstijgt. In de buurt van die God wordt het vooral stil. Eerbiedig stil. Zo stil als Elia hierna op de berg Horeb (I Koningen 19: 12 ) zal ervaren. Niet meer dan het suizen van een zachte koelte, het ritselen van een fluisterstille stem die in alle stilte het hart raakt en het in vuur in vlam zet voor de Ene en het Ene dat echt nodig is: Liefde, tot het uiterste en onvoorwaardelijk.

Ik hoop maar dat we als mensen van goede wil elkaar meer en meer in die diepe kern zullen ontmoeten. Dan ziet de toekomst er, ondanks alle problemen van het moment, hoopvol uit.

Toos Wolters

ds. Toos Wolters

Eén reactie:

  1. Beste Toos, ik wil juist mensen ontmoeten die expliciet hun diepe kern willen tonen.Ik merk een geslotenheid , angst om open te zijn naar de buitenwereld, ze staan erbij en kijken ernaar en durven niet te zijn in wie zij werkelijk zijn. Zeker na de traumatische gebeurtenissen in Parijs.Jonge moslims in Overvecht voelen zich bekeken door niet moslims, alsof zij de volgende strijders worden Dit gebeurt al op de lagere school.Vreselijk. Dus wel weer over 1 kam geschoren worden. Moslims in Nederland moeten zich absoluut uitspreken over waar zij staan in West Europa . Hun identiteit laten zien en juist open staan en knokken voor gelijkheid en vrijheid in Europa , dit ook in de werkelijkheid v alle dag laten zien, zodat de “medelander”zich ook eens bewust wordt dat er wel moslims bestaan die willen en kunnen deelnemen aan de maatschappij….De Media moet daar een grote rol in spelen.
    Zij kansen moeten aangrijpen, zelf kunnen creëren en dat dan ook gegund wordt .Nederland vind ik ook hierin ver achter lopen! Alweer 15 Jr geleden zijn alle voorwaarde scheppende ondersteunende mogelijkheden van tafel gegooid! Bezuinigingen op zeer goed lopende iniatieven en overal kwam de Marktwerking om de hoek kijken, verkapte bezuinigingen door een zgn.Participatiesamenleving? Die samenleving zie ik niet.Overvecht is multicultureel en zie een parallelle samenleving.Moslims staan op de Wereld bazaar altijd te koken en alsof ze niks anders kunnen en witte Nederlanders komen eten en zitten, kijkend naar een optreden v 8 Tuindorpse witte dames die A capella zingen.en direkt na hun optreden weer verdwijnen en zich absoluut niet mengen met andere culturen. Deze vrouwen.die hoogopgeleid zijn en in Tuindorp wonen , moeten beter weten.dacht ik , zij praten over o. s .m (ons soort mensen) en leggen liever nog een muur om de wijk heen.Kiezen voor de eigen Enclave! Ipv via het spoortunneltje naar de Turkse groentevrouw te wandelen, daar echt kennis te maken met moslims, houden ze een wereldmarkt op de OBSTuindorp met alleen witte kinderen en kraampjes met vakantiefotoos en voorlichting over o.a Marokko. Nee zij kunnen elkaar nb recht in de ogen kijken en wel in gesprek gaan.Terwijl er op 500 mtr afstand, de wijk Overvecht is en met een beetje inspanning , wel samengewerkt kan worden met moslims om daar een Echte Wereldmarkt van te maken.Dat weet ik, uit eigen ervaring. In het Stefanuscentrum gaan zingen op locatie, is de schijn ophouden, als zij er maar niet naast wonen! Wees gerust ,moslims kopen geen huis, dat mag niet v d Islam en de rente die zij wel afdragen met Islamitisch bankieren, gaat naar de armen. Juist dat kan niet in Nederland, dus huren een woning , appartement, flat. Jammer genoeg zijn er nog steeds witte en zwarte scholen.Dat geeft ook de afspiegeling niet aan vd maatschappij.Ook daar heeft Utrecht gefaald met huisvesten, dit kan verspreid en gebeurde niet in Leidse Rijn, anno 1998 Parkwijk.Integreren moet v 2 kanten komen! Dat is niet een mededeling doen,”wij hebben ook een Turks gezin in de straat! ” Of ” het is mijn probleem toch niet” weglopen en de andere kant oplopen? Nee elkaars vhanden schudden.in elkaars winkel kopen, elkaar in de ogen kijken! De maatschappij zijn Wij en ik merk er zeer weinig van. Ik gaf taallessen in 1984/85.Dat is allemaal v tafel gegaan en dat is een voorwaarde om echt samen te leven ! De Cleophasschool, een fijne gemixte school…waar mijn zoon op was. Gemixt is en absoluut niets te maken heeft met achterstand in taal en rekenen. Daar krijgt de school extra uren voor.De Johannesschool weer uitgeroepen tot beste school v Utrecht.staat in Overvecht. Flats zijn nu eenmaal niet de beste uitvinding om elkaar makkelijk te leren kennen ! Dat gaat gemakkelijker in huis met tuin , laagbouw, door ontplooiing v nieuwe iniatieven.die in Overvecht nu aan het groeien zijn.!! Mede door iniatief ” Starten for Communities,” waar jonge mensen tussen de 22 en 35 jr, zich kunnen aanmelden met een mooi idee om goede ondernemers te worden.En daarbij ondersteuning krijgen om zichzelf te ontwikkelen.mits het idee ,geschikt is voor de Wijk.Straat of Buurt. Dan neem ik de VoedselTuin in Gagelsteede. Waaronder de vrijwilligers en verschillende culturen samen werken. Daardoor weer andere buurtiniatieven bij betrokken worden als bijv de Parels v Overvecht.Een multiculturele vrouwenkookgroep. Ook voor de wijk en feesten en partijen koken. En zij weer de Biologische verbouwde groenten afnemen vd VoedselTuin..Waar ik vrijwilliger ben.Volgens mij is dit de weg om een Multiculturele samenleving te bouwen en in elkaars ogen durft te kijken. Wel door Mee te doen!! Te durven ! In Nederland heeft men de mogelijkheden voor die Ontmoeting. Zelfontplooing nog op lange na niet benut!
    En werkgelegenheid zou allang verspreid moeten zijn over alle provincies! Er zijn witte provincies en steden.dat zou toch niet zo moeten zijn . Zolang een vrouw in Nederland nog steeds niet evenveel verdiend als een man in gelijksoortig werk, valt er nog heel veel te doen! Ipv langs de lijn te blijven staan kijken.
    Engeland is ook daar veel verder in. Zelfs in Suriname , daar waar de Moskee naast de Joodse kerk staat en naast de Hindoe gemeente en de Katholieke kerk…..Als mensen nooit iets aan elkaar vragen en dus niets van elkaar weten en zelfs niet willen ! Zal er ook nooit wat gebeuren! Vragen Stellen En Interesse Hebben In Elkaar! Samenwerken en uitnodigen, praten met elkaar, doet wonderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.