Het beste in mensen

‘Ik, zegt Hij, ga iets nieuws beginnen, het is al begonnen, merk je het niet?’ (uit: het boek van de profeet Jesaja)

De televisie en de social media brengen de rampen in de wereld dichtbij, tot in de huiskamer en voor wie z’n tablet of iPad mee naar bed neemt zelfs tot in de slaapkamer. En dat van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. De berichtgeving is wel selectief. Zoals een van onze liturgen onlangs ter inleiding op de voorbeden zei: ‘De nood is kennelijk daar waar de camera’s zijn’. Veel, heel veel nieuws kwam er over de overstromingen in de Verenigde Staten en veel, heel veel, en vanwege onze specifieke verbondenheid met dat eiland ook heel terecht vanuit en over de situatie op Sint-Maarten. Maar al die tijd hoorden en zagen we opvallend weinig uit Nepal, Bangladesh en India. Terwijl het teveel aan water daar werkelijk alles ontwricht en absoluut veel meer levens eist. Maar dat terzijde.

Wat mijn aandacht trok, en wat mij, merkte ik, ook ontroerde, was de onmiddellijke inzet van mensen die op allerlei wijzen te hulp schoten. In het geval van Sint-Maarten werden er hier in Nederland ogenblikkelijk allerlei acties georganiseerd, vooral door mensen die persoonlijke connecties hebben met dat eiland. De eerste de beste avond waren een aantal van hen te gast in De Wereld Draait Door. Ze vertelden met passie over hun grote en kleine plannen om spullen en geld in te zamelen. Zo was er een jonge moeder die zich voorstelde hoe het zou zijn voor al die moeders met kleine kinderen die nu alles kwijt waren. Ze was meteen begonnen met het inzamelen van babyspulletjes. Haar hele kamer stond al vol. Ook de televisiebeelden van het eerste uur lieten eenzelfde tendens zien: mensen redden mensen met bootjes en ook huisdieren werden niet vergeten. Ja, er werd natuurlijk ook ogenblikkelijk misbruik gemaakt van de noodsituatie, plunderingen, geweld en donkere nachten waarin de acties van boze mensen werden gevreesd. Maar wat mij vooral raakte was toch de grote inzet en de goede wil.

Vroeger was ik daar weleens wat cynisch over. Zo van: ’Ja, nu doen ze dat wel, maar het is ook zo weer voorbij’. En wat ik al helemaal niet begreep was dat in een noodsituatie alles wordt gedaan om mens en dier te redden, terwijl elders in oorlogsgebieden mensenlevens nauwelijks lijken te tellen. Maar op de een of andere manier ben ik anders gaan kijken. Want zou het soms zo zijn dat in noodsituaties het beste in mensen naar boven komt, en dat we dat ‘beste’ kunnen beschouwen als de menselijke potentie? Dat in zulke situaties zichtbaar wordt dat we het wel degelijk kunnen: voor elkaar zorgen, elkaar te hulp schieten, delen met elkaar, weggeven als het moet? Dat we het als mens in ons hebben om elkaar nabij te zijn en goed te doen? Het gebeurt natuurlijk al op allerlei plaatsen: in de zorg voor en opvang van vluchtelingen, in het vrijwilligerswerk, in ‘gewone’ (werk)situaties waar mensen behalve hun tijd ook hun hart inzetten voor wat ze doen. Overal, zichtbaar en onzichtbaar, zetten mensen hun beste beentje voor. En waar je je in oefent, daar word je steeds beter in. Vraag het maar aan topsporters. Oefenen, oefenen en oefenen. Want wat erin zit, kan er ook uit komen.

Dat er ook tegenkrachten zijn, mensen die zich oefenen in het kwade, in het korte termijn eigenbelang, ook dat is een feit. Het goede roept op de een of andere manier ook altijd weer het tegendeel op. Ik keek op zondag 10 september naar het tv-programma Buitenhof. Marcia Luyten had daarin een gesprek met Mmusi Maimane, theoloog en leider van de Zuid Afrikaanse Democratische Alliantie. De moeite van het bekijken zeker waard! Met veel respect voor het verleden, voor wat Nelson Mandela heeft gedaan en in gang gezet, legde Maimene uit dat het nu eenmaal zo gaat in de geschiedenis. Het aanvankelijk goede wordt op enig moment weer ingepalmd door krachten die het naar zichzelf toetrekken. Dat is onvermijdelijk. Maar dat roept weer een volgende stap op. Nu het erop lijkt dat het ANC de vernieuwingsbeweging en de voortgaande ontwikkeling van Zuid-Afrika niet meer gaande kan houden, komt er een nieuwe beweging op, die met medeneming van het goede dat er is, de uitwassen waaronder de corruptie wil aanpakken en aan een nieuwe toekomst wil werken. ‘Tjonge’, dacht ik terwijl ik luisterde en keek, ‘wat een prachtmens zit daar! Iemand die er voor gaat, die van zijn land en van zijn volk houdt, die zwart en wit beide wil meenemen, niet in een zweverig idealisme, maar in een geduldig zoeken naar vormen die daar op dit moment nodig zijn.’

Als ik het een aan het andere koppel, dan zie ik voor me een wereld in ontwikkeling en veel, heel veel mensen die ieder op hun plaats kijken wat er nodig is en dan het beste dat in hen is inzetten en zo de beweging ten goede weer een stapje verder brengen. Dat is te midden van alles wat er in onze wereld plaatsvindt, iets om blij van te worden. Het doet me denken aan die prachtige moedgevende woorden van de profeet Jesaja:

‘Blijf niet staren op wat vroeger was. Sta niet stil in het verleden. Ik, zegt Hij, ga iets nieuws beginnen, het is al begonnen, merk je het niet?’

Toos Wolters,
predikant van de Johannescentrumgemeente

Eén reactie:

  1. Alice Zuidema-van der Stelt

    Mooi Toos! Ik kan me hier helemaal in vinden! Hopen dat steeds meer mensen mee gaan werken aan ‘verbinden’!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.