Leerling voor het leven

‘We gaan van begin tot begin en dat begin is steeds weer nieuw.’

Deze spreuk van Gregorius van Nyssa uit de 4e eeuw n. Chr. reist al heel wat jaren met mij mee. Zeker op de momenten waarop ik weer eens van gemeente wisselde en besefte dat alles wat ik ondernomen had op de ene plaats op de volgende plaats weer volledig nieuw en anders zou zijn. Altijd weer een uitdaging, soms gepaard gaand met een diepe zucht. Deze keer mag ik in mijn gemeente blijven. Mijn tijdelijke contract met de Protestantse Gemeente Utrecht is omgezet in een contract voor onbepaalde tijd. Dat is mooi. We hoeven niet in te pakken, te verhuizen en ons weer opnieuw te settelen. Dat scheelt heel wat noeste arbeid. Maar tegelijk ben ik mij ervan bewust dat de toekomst die voor me ligt ook nu volledig open en onvoorspelbaar is. Dat heeft de ervaring me wel geleerd. Je weet immers maar niet wat er gaat gebeuren. Ook al lijkt alles vertrouwd, je bent als mens onderweg door de tijd, een reiziger van het ene moment naar het volgende en elk moment is nieuw.

Dat besef verbindt me met de leerlingen van Jezus. Ook zij zijn met hun leermeester voortdurend onderweg, letterlijk en figuurlijk door hem weggeroepen uit hun gewone dagelijkse doen en laten. Sinds ik in Galilea ben geweest, kan ik me dat nog beter voorstellen. Ik zie het land, de velden, de heuvels voor me en kan een inschatting maken van de afstanden die te voet werden afgelegd.

Tijdens dat onderweg zijn – dat toch ook een vorm van onthechting is, want waar zul je die avond onderdak vinden, wat zal er voor je te eten zijn, wie zul je ontmoeten, wat gaat er gebeuren? – geeft Jezus zijn lessen, zijn onderricht. Zeer toepasselijk voor die tijd en situatie, maar ook weer zo universeel dat het mij weinig moeite kost om mij in de verbeelding onder zijn leerlingen te scharen.

Stap voor stap neemt hij hen mee, neemt hij mij mee, en leert me niet zozeer om andere dingen te zien, als wel om de dingen anders te zien. Hij opent mijn ogen voor de diepere waarden van oude regels. Je moet ze niet zomaar weggooien, maar ze schoonmaken, oppoetsen zodat de waarde ervan weer zichtbaar wordt. Want wat is een wereld zonder regels en richtlijnen, zonder begrenzing?
Hij onderwijst me over het belang van aandacht en zorg voor het individu en dan vooral voor degenen die zich in de marge van de samenleving bevinden. Kom daar maar eens om in deze tijd.
Hij bepaalt me bij de betekenis van de gemeenschap en hoe die van binnenuit gecorrumpeerd kan worden. De kranten staan er vol van. En, misschien nog wel het belangrijkste, hij verwart me voortdurend door zijn taalvaardigheid. Gewone beelden worden tot symbolen en ineens begrijp ik het niet meer, maar kom wel in contact met iets waarvan ik zeker weet, voel, dat het heel erg de moeite waard is.
Hij plaatst me onverwacht voor een spiegel en ik zie me zelf verlangend naar verandering en vernieuwing. Ik krijg doorkijkjes naar een nieuwe en andere manier van samenleven, een nieuwe en andere wereld. Zo zou het kunnen! Hij voedt mijn hoop en ik merk dat ik meer en meer leerling wordt, wil worden ook. Van de leermeester, maar ook van het leven zelf. Het is zoveel hoger en dieper en breder dan dat ik dacht. Er zijn zoveel kansen en mogelijkheden, om bij te dragen, om mee te doen.
Maar als ik dan in mijn enthousiasme vooruit wil hollen om die toekomst naar me toe te halen, leert hij me ook nog eens, o zo belangrijk, om geduld te hebben, te wachten, het graan niet uit de aarde te trekken, maar het rustig te laten opkomen. Hij leert me om te vertrouwen op de gang van de tijd en als het soms even niet lukt en de hoge golven van de twijfel over mij heen slaan, weet hij mij te kalmeren.
En tenslotte, als ik van dat alles een beetje geproefd heb – ik liep immers met de leerlingen mee –, een beetje gevoeld en ervaren, stuurt hij mij de wereld in en zegt: “Toe maar, ga het nu zelf maar doen, wat ik je heb voorgedaan. Want alleen door te doen, kun je het leren”.

Het lijkt allemaal zo eenvoudig. We hebben het al zo vaak gehoord, dit verhaal over Jezus. Maar toen iemand een keer tegen mij zei: ‘Misschien moet het christendom nog beginnen en is alles wat er tot nu toe geweest is niet meer dan het voorbereidende werk’, werd ik wakker en dacht: ‘Dat zou warempel wel eens zo kunnen zijn! Want al deze prachtige lessen van Jezus zijn nog bij lange niet ten volle tot uitvoer gebracht. Het is niet voorbij. Het moet nog beginnen!’

Werk aan de winkel dus. Er valt nog zoveel te leren. Leerling voor het leven in dubbele betekenis: levenslang leerling van de Leermeester, maar ook levenslang leerling ten behoeve van het leven zelf. Want we zijn nog lang niet de mens die we kunnen worden. We zijn nog onderweg, nog in ontwikkeling. Rustig doorwandelen dus ook. In de buurt van de leraar blijven, in ieder geval in de buurt van zijn lessen, en ondertussen zoveel mogelijk praktijkervaring op doen. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen.
Dat lijkt me ook de essentie van het Pinksterfeest: de Geest zet ons aan het werk om te leren voor elkaar zo goed als God te zijn, zijn uitstralende kracht in deze wereld. Dat gaat met vallen en opstaan. Maar dat geeft niet, als we maar doorgaan, niet verzanden maar blijven leren, onszelf blijven vernieuwen. Ook als je niet hoeft te verhuizen.
‘Wij gaan van begin tot begin en dat begin is steeds weer nieuw.’

 

ds. Toos Wolters
Johannescentrum Utrecht

3 reacties:

  1. Alice Zuidema

    Mooie overweging en conclusie Toos!
    Elke dag nieuwe kansen om te leren en te werken aan het mooier/beter “mens” worden!

  2. Joop Zuidema

    Heel mooi Toos!

    … voor elkaar zo goed als God te zijn, ‘God gebeurt tussen mensen’.

    Van begin tot begin en dat begin is steeds weer nieuw, (is in het nu).

    Aan jullie verhuizing bewaar ik wel een leuke herinnering, maar ik snap dat jullie niet staan te springen om een nieuwe, soortgelijke nieuwe herinnering. 😉

    lieve groet,

    Joop

  3. Lieve Toos, wat heb je het mooi verwoord! Was fijn om te lezen!
    Elke dag lerend om een beter mens te worden, beseffend dat liefde een werkwoord is, iets wat ‘gebeurt’ tussen mensen. Heel veel liefs, Marjan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.