Transformatie


Transformatie
De toekomst van de kerk of de kerk van de toekomst?

 

In het programma Buitenhof van zondag 4 januari voerde Marcia Luyten een vraaggesprek met drie jonge denkers van rond de dertig, te weten de socioloog Willem Schinkel, de filosoof Rutger Claassen en de historicus Rutger Bregman. Onderwerp van gesprek was het disfunctioneren van de politiek ofwel de crisis van de democratie.Ik heb er met toenemende belangstelling naar gekeken. Wat mij vooral raakte, was de bevlogenheid waarmee de drie heren vanuit hun verschillende invalshoeken samen al debatterend zochten naar hoe we vanuit de huidige situatie een weg kunnen vinden naar de toekomst toe. Dat er is sprake is van stagnatie, dat het politieke bedrijf niet meer creatief is, niet meer het speelveld waarop vanuit het spel der tegenstellingen iets nieuws kan ontstaan, daarover was men het al snel eens. Maar hoe daar uit weg te komen? Wat is daarvoor nodig? Hoe kunnen we de democratie verder democratiseren, vroeg Schinkel zich af. Zij lijkt immers in zichzelf opgesloten te zijn geraakt. Het is een teken aan de wand, opnieuw Schinkel, dat we hier met drie witte mannen over de democratie zitten te discussiëren. Wie horen er eigenlijk bij onze politieke gemeenschap, hoe open of gesloten is die? Willen we de vreemdeling, de zwarte, de vrouw, de kinderen die na ons komen, de niet-Nederlander van buiten onze grenzen ook een stem geven als het gaat over de democratie? Als we dat gaan doen, wat gaat er dan veranderen? En daarbij viel het woord transformatie. Democratie is, zo werd gezegd, een manier waarop het volk zich kan transformeren. En daarna, toen het ging over hoe dat dan moet, die alternatieven van buiten naar binnen brengen, die andere ideeën toelaten, kwam het op het ontbreken van de collectieven die daarvoor nodig zijn, over de behoefte aan groepjes en clubjes die dingen in beweging kunnen zetten. De oude instituties, de politieke partijen, de vakbonden en ook de kerk, deden dat vroeger, maar die zijn afgebrokkeld en eigenlijk is er nog niets nieuws voor in de plaats gekomen.

Transformatie. Dat woord bleef mij bij. Niet maar even iets veranderen, aanpassen, bijschaven en dan zijn we er. Nee, transformatie, dat is: een metamorfose ondergaan. Dat is: van rups vlinder worden. De biologen zullen ongetwijfeld de genen van de rups terug kunnen vinden in de vlinder, maar aan de buitenkant ziet het er echt volledig anders uit. Zou zoiets kunnen gebeuren met de democratie? In een Koerdische provincie in Syrië wordt momenteel geëxperimenteerd met een democratie zonder staat. Wie bedenkt het? Dat het fundamenteel anders kan, ook anders geweest is, die gedachte kan ons veranderpotentieel geven, aldus Schinkel.

We lezen in de Johannescentrumgemeente dit seizoen uit het boek Handelingen. We horen hoe bezielde mensen, geïnspireerd door de verhalen over Jezus Christus, de wereld intrekken met een boodschap, een nieuwe levensvisie. We horen over hoe dat aanslaat, veranderingen teweeg brengt en hoe overal groepjes mensen zich aaneenvoegen om vanuit dat nieuwe verhaal te gaan leven. Op een veel vrijere en open manier dan dat het nu het geval is. Het is echt anders geweest in de kerk. Het kan dus ook anders worden. Een democratie zonder staat, als dat kan, kan een kerk zonder muren ook. Ik noem maar wat. Het is een kwestie van anders gaan kijken. Van wat ook wel genoemd wordt ‘out of the box’ denken, buiten de vertrouwde paden gaan. Vaak begint dat bij enkelingen, ‘gekkies’ noemde Bregman ze in het interview. Maar als dat kleine begin, dat eerste zicht op iets nieuws, aanstekelijk gaat werken en er komen mensen bij, steeds meer, en er komen groepjes en clubjes, die op hun beurt weer netwerken vormen en er weer anderen bij betrekken, wat zou er dan niet allemaal mogelijk zijn?

Hoe moet het met ‘de toekomst van de kerk’? Dat is een vraag die ons eindeloos kan vermoeien. We hebben immers al zoveel geprobeerd. Maar als we de vraag nu net even anders stellen. Als we onszelf en elkaar eens gaan bevragen over wat we ons voorstellen bij ‘de kerk van de toekomst’? Zou dat niet het begin van een transformatie zijn, waardoor we in een hele andere dynamiek terechtkomen, waar dan weer van alles mogelijk zal blijken te zijn? Ik ben benieuwd wat het nieuwe jaar ons brengen zal.

 

dswoltersToos Wolters

 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.