over engelen en kwetsbare mensen

engel berlin

Waar ben je, Adam? Trek weg uit je land, Abram. Ga naar de farao, Mozes. Sta op en eet, Elia, ga terug naar je volk. De bijbel staat vol van dergelijke stemmen. Meestal compleet onverwacht, van buiten inbrekend in een mensenleven, stemmen vol zorg, stemmen vol aansporing. Al die stemmen uit de Schriften vormen één groot koor dat in alle toonaarden steeds weer herhaalt en benadrukt dat verandering ten goede mogelijk is. Dat vertrouwen en open staan meer oplevert dan wantrouwen en angst. Het is deze stem die tegelijk ‘roep’ en ‘wachten op antwoord’ is. Het zijn stemmen uit de hemel. Maar ook stemmen uit de hemel zijn kwetsbaar. Want het zijn altijd stemmen die een antwoord verwachten en wij mensen zijn vaak moeizame luisteraars. En vaak zijn het stemmen die ons oproepen tot iets wat we niet willen, waar we geen zin in hebben. Het zijn stemmen die ons oproepen de ogen te openen voor de wereld waarin we leven.

Stemmen uit de hemel. Zijn ze er nog? Natuurlijk. De vraag is alleen of wij ook vandaag nog oren hebben die afgestemd zijn op die stemmen. In de bijbelse verhalen zijn het engelen die een boodschap, een opdracht doorgeven aan mensen van vlees en bloed. De Jezuïet Ton van der Stap schreef ooit: ‘Engelen openbaren zich in elke naaste. En elke naaste komt uit de hemel.’ Anders gezegd: de engel uit de hemel openbaart zich in een naaste die ons met klem iets vraagt. Het is een uitspraak die naadloos past op wat ‘buurtpastoraat’ wil zijn. In een brief schreef onze buurtpastor alweer een paar jaar geleden: ‘aandacht voor kwetsbare mensen behoort tot het hart van het evangelie. De kerk leert van kwetsbare mensen wat de betekenis van het evangelie voor vandaag en morgen kan zijn. Als kwetsbare mensen geen lid zijn van de kerk, dient de kerk hen op te zoeken”. Actueler dan nu kan deze uitspraak nauwelijks zijn.

Deze week was ik op een bijeenkomst in het Zimihc theater Stefanus. Daar waren zo’n honderd mensen bij elkaar om te praten over de vraag op welke manieren professionals en vrijwilligers uit de wijk Overvecht zich zouden kunnen inzetten als in juni de Noodopvang aan de Einsteindreef in gebruik genomen wordt. Ik moest die middag denken aan de film ‘Der Himmel über Berlin’ van regisseur Wim Wenders. Deze film speelt in het Berlijn van de jaren tachtig, een stad nog steeds in opbouw na de oorlog en verscheurd door de Muur. In de film volgen we de belevenissen van Damiel en Cassiel, twee engelen die al eeuwen zijn toegewezen aan Berlijn. Onzichtbaar, behalve voor kinderen, observeren ze de mensen en luisteren naar hun gedachten. Waar nodig bieden ze hulp aan eenzame, verdrietige of wanhopige mensen, zonder dat die het zelf direct in de gaten hebben. Soms zijn die engelen een hand op iemands schouder, of een toevallige voorbijganger die even stil houdt en luistert. De film gaat niet alleen over engelen, maar ook over gewone mensen, met hun schulden, hun verloren liefdes, hun verveling of de moeizame strijd om het hoofd boven water te houden. Je zou willen dat er elke dag zo’n engel bij je in de buurt is, als je die nodig hebt. Je zou willen elke dag zo’n engel te zijn, voor wie het maar nodig heeft.

De ‘Gedeelde gedachten’ zijn deze maand van de hand van Kees Wijnen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.