Nieuw leven – een serie vieringen rond Lucas 1 en 2

De geschiedenis van de westerse schilderkunst is ondenkbaar zonder de afbeeldingen van de aankondiging van Jezus’ geboorte, de geboorte zelf en zijn presentatie in de tempel. Wat maakt de eerste hoofdstukken van Lucas’ evangelie toch zo populair? Naar het antwoord op die vraag kun je alleen maar gissen. Natuurlijk is de geboorte van een kind op zich al een aansprekend thema. Maar dan is er toch vooral Lucas, die daar in sprookjesachtige contrasten over weet te vertellen. Een jong, onaanzienlijk meisje krijgt van een engel de boodschap dat ze de moeder van de langverwachte koning zal worden. Een pasgeboren kind in een voerbak wordt door een heel koor van engelen bezongen. Maar toch, het gevaar bestaat dat waar Lucas ons toe wil oproepen uit het zicht verdwijnt.

In een oratorium wordt het verhaal op een aantal momenten onderbroken door aria’s waarin de betekenis van de gebeurtenissen alle ruimte krijgt. Zoiets doet ook Lucas in zijn verhaal over de aankondiging van twee jongetjes: van Johannes en Jezus. Tweemaal legt hij in het eerste hoofdstuk van zijn evangelie de handeling stil en benut hij de time-out voor een lied. Deze liederen zijn bekend geworden onder Latijnse titels. Het zijn de woorden waarmee ze in de Vulgaat, de Latijnse bijbelvertaling, beginnen. Het gaat om het lied van Maria, Magnificat, en het lied van Zacharias, Benedictus. Later in hoofdstuk 2 en 3 van zijn evangelie klinkt bij de geboorte van Jezus het engelenlied, het Gloria, en bij de toewijding van Jezus in de tempel het lied van de oude Simeon, Nunc demittis. Meer dan het verhaal dat om deze liederen geweven is, klinkt daarin de boodschap waar het Lucas om begonnen is en waarover hij in het vervolg van zijn evangelie vertelt.

De hoofdrol in Lucas’ eerste verhalencyclus is dan ook weggelegd voor God zelf. Hij zet de gebeurtenissen in gang, stuurt en leidt ze. In de liederen werkt Lucas uit welke bedoeling God met deze gebeurtenissen heeft. Hij laat ons als het ware achter de schermen van de geschiedenis kijken.

Blad uit de 15e-eeuwse Très Riches Heures du duc de Berry met de eerste zinnen van het Magnificat in het Latijn en een miniatuur van het bezoek van Maria aan Elisabeth.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.